Waregem Koerse en de VIP-tafel: wat mag u fiscaal aftrekken?
Bijgewerkt op: 2 sep
Elk jaar vormt de Gaverbeek-renbaan in Waregem het decor voor een van de bekendste paardenkoersen van het land. Waregem Koerse is echter al lang meer dan een sportevenement. Voor tal van ondernemingen is het ook een gelegenheid om klanten, leveranciers en andere zakenrelaties te ontvangen en tegelijk de onderneming in de kijker te zetten.
Een VIP-tafel, businesszetel of sponsorformule kan evenwel een aanzienlijke kost vertegenwoordigen. De vraag rijst dan ook in welke mate die uitgaven fiscaal aftrekbaar zijn.
Het antwoord hangt niet zozeer af van de naam die aan het arrangement wordt gegeven, maar van de werkelijke aard van de verschillende kosten. Een VIP-pakket kan immers verschillende prestaties omvatten die fiscaal niet noodzakelijk op dezelfde manier worden behandeld. Een onderscheid moet in het bijzonder worden gemaakt tussen publiciteitskosten, receptiekosten en restaurantkosten.
Kort samengevat: hoeveel is aftrekbaar?
In grote lijnen kan de fiscale behandeling als volgt worden samengevat:
Kost | Fiscale aftrekbaarheid |
VIP-tafel, toegangsticket of businesszetel | tot 100%, indien het publicitaire karakter concreet kan worden aangetoond |
Catering en onthaal in de VIP-ruimte | 50% |
Maaltijd in een publiek toegankelijk restaurant | in beginsel 69% |
Sponsoring met aantoonbare publicitaire tegenprestatie | tot 100% |
Een VIP-tafel is dus niet automatisch voor 100% aftrekbaar. Doorslaggevend is waarvoor de onderneming precies betaalt. Bij een samengesteld VIP-pakket kunnen verschillende aftrekpercentages naast elkaar van toepassing zijn. Een duidelijke opsplitsing van de factuur en voldoende bewijs van eventuele publicitaire prestaties zijn daarom essentieel.
Inhoudstafel
Toegang tot een VIP-evenement: wanneer is 100% aftrek mogelijk?
Catering en onthaal in de VIP-ruimte: in beginsel 50% aftrekbaar
Maaltijden in een publiek toegankelijk restaurant: 69% aftrekbaar
Het Hof van Cassatie: het doel verandert de aard van de kost niet
Voordeel van alle aard: wanneer ontstaat een belastbaar voordeel?
1. Receptiekosten zijn in beginsel slechts voor 50% aftrekbaar
Artikel 53, 8° WIB92 bepaalt dat beroepsmatige receptiekosten slechts voor 50% aftrekbaar zijn.
De belastingadministratie omschrijft receptiekosten als de kosten die een belastingplichtige of zijn vertegenwoordiger maakt in het kader van zijn externe relaties voor de ontvangst van derden, ongeacht of die ontvangst plaatsvindt in de eigen lokalen of elders (Circulaire 23 februari 1989; Com.IB 53/144).
Van belang is dat een commercieel of publicitair oogmerk op zichzelf niet volstaat om een receptiekost om te vormen tot een volledig aftrekbare publiciteitskost. De concrete aard van de uitgave blijft doorslaggevend.
Dat onderscheid is bijzonder relevant voor VIP-arrangementen bij sportevenementen zoals Waregem Koerse.
2. Toegang tot een VIP-evenement: wanneer is 100% aftrek mogelijk?
Kosten voor toegangstickets, abonnementen of bepaalde onderdelen van een VIP-arrangement kunnen volledig aftrekbaar zijn wanneer zij daadwerkelijk als publiciteitskosten kunnen worden gekwalificeerd.
Daarvoor volstaat het evenwel niet dat een onderneming klanten uitnodigt en daarbij hoopt haar commerciële relaties te versterken. Het publicitaire karakter moet concreet en objectief kunnen worden aangetoond.
Dat kan bijvoorbeeld blijken uit de vermelding van de onderneming als sponsor in het programmaboekje, de aanwezigheid van het logo op affiches of reclamepanelen, zichtbaarheid op een stand of andere publicitaire tegenprestaties vanwege de organisator.
Ook tickets die worden gebruikt als prijs in een publiciteitswedstrijd die voor het grote publiek toegankelijk is, kunnen onder bepaalde voorwaarden als publiciteitskost worden beschouwd (Circulaire 6 augustus 2010, nr. 13 en addendum 3 september 2013, nr. 6).
Een VIP-tafel is dus niet automatisch voor 100% aftrekbaar. De belastingplichtige moet kunnen aantonen dat de betrokken uitgave werkelijk een publicitair karakter heeft.
3. Catering en onthaal in de VIP-ruimte: in beginsel 50% aftrekbaar
Een ander regime geldt voor de eigenlijke onthaalkosten.
Maaltijden, snacks, versnaperingen, dranken en andere kosten die worden gemaakt om klanten, leveranciers of zakenrelaties in een VIP-ruimte te ontvangen, kwalificeren in beginsel als receptiekosten. Zij zijn bijgevolg slechts voor 50% aftrekbaar.
Dat verandert niet noodzakelijk wanneer het evenement als geheel een duidelijk publicitair karakter heeft. Zo werd in de rechtspraak geoordeeld dat cateringkosten tijdens een publicitair evenement, waaronder kosten verbonden aan een loge bij een sportwedstrijd, hun karakter van receptiekost kunnen behouden (Rb. Leuven 14 september 2012, bevestigd door Brussel 21 december 2016).
Dit betekent dat binnen één VIP-arrangement verschillende fiscale regimes naast elkaar kunnen bestaan. Een publicitaire prestatie kan volledig aftrekbaar zijn, terwijl de daarin begrepen catering slechts beperkt aftrekbaar is.
4. Maaltijden in een publiek toegankelijk restaurant: 69% aftrekbaar
Wanneer een maaltijd niet wordt aangeboden in de VIP-ruimte zelf, maar wordt genuttigd in een publiek toegankelijk restaurant op of rond de evenementensite, kan sprake zijn van restaurantkosten.
Beroepsmatige restaurantkosten zijn in beginsel voor 69% aftrekbaar (PV nr. 1552, 17 november 1998; Circulaire 9 juli 1999).
Ook hier moet naar de concrete omstandigheden worden gekeken. Het enkele feit dat een maaltijd fysiek op de site van Waregem Koerse wordt genuttigd, volstaat niet noodzakelijk om de uitgave als restaurantkost te kwalificeren. Indien de catering integraal deel uitmaakt van een hospitality- of receptiepakket, kan de fiscale kwalificatie anders zijn.
5. Het Hof van Cassatie: het doel verandert de aard van de kost niet
Lange tijd bestond discussie over de vraag of receptiekosten die worden gemaakt in een uitgesproken publicitaire context toch volledig als publiciteitskosten konden worden afgetrokken.
In maart 2018 verdedigde de toenmalige minister van Financiën het standpunt dat kosten van spijzen, dranken en catering die worden gemaakt in het kader van een evenement dat hoofdzakelijk en rechtstreeks gericht is op de verkoop van welbepaalde producten of diensten, volledig aftrekbaar konden zijn als publiciteitskosten (PV nr. 23784, 14 maart 2018). Ook de Dienst Voorafgaande Beslissingen volgde die benadering (Ruling nr. 2018.0403 van 26 juni 2018).
Het Hof van Cassatie koos evenwel voor een andere benadering. Uit zijn rechtspraak volgt dat voor de toepassing van de aftrekbeperking in de eerste plaats naar de aard van de kosten moet worden gekeken. Het feit dat een receptie of evenement tevens een publicitair of verkoopsbevorderend doel heeft, neemt het karakter van de receptiekosten niet weg (Cass. 22 februari 2019; Cass. 22 maart 2019, F.17.0160.N).
De administratie sloot zich bij die benadering aan. Circulaire 2020/C/42 van 17 maart 2020 bevestigt dat het publicitaire doel van een evenement op zichzelf niet volstaat om kosten die naar hun aard receptiekosten zijn, volledig aftrekbaar te maken.
Voor een VIP-arrangement is dit onderscheid essentieel: niet het algemene commerciële doel van de aanwezigheid op Waregem Koerse, maar de aard van iedere concrete uitgave bepaalt in beginsel het toepasselijke aftrekregime.
6. Sponsoring van Waregem Koerse
Een onderneming die als officiële sponsor van Waregem Koerse optreedt, bevindt zich in een andere situatie dan een onderneming die uitsluitend een VIP-tafel boekt om zakenrelaties te ontvangen.
Sponsoruitgaven kunnen volledig aftrekbaar zijn wanneer zij als beroepsmatige publiciteitskosten kunnen worden aangemerkt.
Daarvoor is in het bijzonder relevant dat tegenover de betaling daadwerkelijk publicitaire zichtbaarheid staat. Denk bijvoorbeeld aan reclamepanelen, een logo in het programmaboekje, zichtbaarheid op materiaal of een stand, of een uitdrukkelijke vermelding van de onderneming als sponsor.
Het is daarbij niet noodzakelijk dat de onderneming kan aantonen dat de sponsoring onmiddellijk tot een hogere omzet heeft geleid. Ook uitgaven die erop gericht zijn de naamsbekendheid van de onderneming bij het publiek te vergroten, kunnen een beroepsmatig en publicitair karakter hebben.
De rechtspraak heeft in dat verband aanvaard dat sponsoruitgaven beroepsmatig kunnen zijn wanneer zij erop gericht zijn de onderneming een ruimere bekendheid te geven (Rb. Antwerpen 8 november 2002; Rb. Luik 28 april 2003).
Ook bij een sponsorformule moet evenwel worden nagegaan welke prestaties precies in het pakket zijn inbegrepen. Indien een sponsorbijdrage naast publicitaire prestaties bijvoorbeeld ook catering en onthaal van genodigden omvat, kan het aangewezen zijn die verschillende bestanddelen fiscaal afzonderlijk te beoordelen.
7. Het belang van een opgesplitste factuur
De fiscale behandeling van een VIP-arrangement hangt uiteindelijk af van de concrete prestaties waarvoor wordt betaald. Daarom is een duidelijke opsplitsing van de factuur bijzonder belangrijk.
Wanneer een VIP-pakket zowel toegang, publicitaire prestaties als catering omvat, is het aangewezen dat de factuur of overeenkomst de verschillende onderdelen en hun prijs afzonderlijk vermeldt.
Een globale factuur waarop slechts één bedrag voor een “VIP-pakket” wordt vermeld, maakt het aanzienlijk moeilijker om achteraf aan te tonen welk gedeelte bijvoorbeeld een volledig aftrekbare publiciteitskost vormt en welk gedeelte een beperkt aftrekbare receptiekost. Dat verhoogt het risico dat de administratie een groter gedeelte van de uitgave als receptiekost behandelt.
8. Praktische aandachtspunten
Wie de kost van Waregem Koerse fiscaal zo correct mogelijk wil verwerken, doet er goed aan het publicitaire karakter van zijn aanwezigheid zorgvuldig te documenteren. Bewaar bijvoorbeeld het sponsorcontract, foto's van reclamepanelen, programmaboekjes waarop het logo zichtbaar is, correspondentie met de organisator en andere stukken waaruit de publicitaire tegenprestatie blijkt.
Daarnaast verdient het aanbeveling om vooraf na te gaan welke prestaties precies in het VIP- of sponsorpakket zijn begrepen. De commerciële benaming van het pakket is fiscaal niet doorslaggevend. De werkelijke aard van de geleverde prestaties is dat wel.
Wie uitsluitend als bezoeker aanwezig is, zonder aantoonbare publicitaire tegenprestatie, kan niet zonder meer stellen dat de kost van zijn VIP-arrangement een volledig aftrekbare publiciteitskost vormt. Het onderhouden van klantenrelaties of netwerken heeft weliswaar een beroepsmatig doel, maar dat betekent nog niet dat de betrokken uitgave fiscaal als publiciteitskost kwalificeert.
Bij aanzienlijke bedragen of complexe sponsor- en hospitalitypakketten kan ten slotte worden overwogen vooraf zekerheid te verkrijgen over de fiscale behandeling.
9. Btw: een parallelle maar afzonderlijke analyse
De fiscale behandeling inzake inkomstenbelastingen en btw verloopt niet noodzakelijk gelijk. Voor de btw zijn in het bijzonder twee aftrekbeperkingen van belang. Artikel 45, § 3, 3° WBTW sluit in beginsel de aftrek uit van btw op kosten van logies, spijzen en dranken, terwijl artikel 45, § 3, 4° WBTW betrekking heeft op kosten van onthaal. Ook de FOD Financiën vermeldt zowel kosten van maaltijden en dranken voor verbruik ter plaatse als kosten van onthaal uitdrukkelijk als uitgaven waarvoor de btw in beginsel niet aftrekbaar is (de Aanschrijving nr. 103 van 31 december 1970, § 15, of BTW-commentaar nr. 45/387).
Voor VIP-arrangementen bij sportevenementen moet evenwel opnieuw worden gekeken naar de concrete aard en bestemming van de uitgave. De btw-administratie heeft voor loges en businessseats bij sportmanifestaties aanvaard dat de btw aftrekbaar kan zijn wanneer de uitgave als publiciteitskost kwalificeert en de onderneming daadwerkelijk en zichtbaar reclame voert (Beslissingen nrs. E.T. 63.540 van 7 en 10 juli 1989 en E.T. 70.979 van 22 januari 1991). Die redenering kan in beginsel ook relevant zijn voor een evenement zoals Waregem Koerse.
Voor catering, maaltijden en dranken geldt daarentegen als uitgangspunt dat de btw niet aftrekbaar is. Het loutere feit dat deze kosten worden gemaakt tijdens een evenement waarop de onderneming eveneens reclame voert, volstaat niet zonder meer om de wettelijke aftrekbeperking buiten toepassing te laten.
Voor de btw bestaat echter een belangrijke nuance. Uit de cassatierechtspraak en het daarop gebaseerde administratieve standpunt volgt dat kosten gemaakt in het kader van een evenement dat hoofdzakelijk en rechtstreeks tot doel heeft de verkoop van welbepaalde producten of diensten te bevorderen, onder omstandigheden als publiciteitskosten kunnen worden beschouwd. De belastingplichtige moet het rechtstreekse publicitaire en verkoopsbevorderende karakter daarvan concreet kunnen aantonen (Cass. 8 april 2005, 11 maart 2010 en 15 juni 2012; Beslissing nr. E.T. 124.247 van 13 maart 2015).
Daarmee bestaat een belangrijk verschil met de inkomstenbelastingen. Voor de inkomstenbelastingen heeft het Hof van Cassatie bevestigd dat de aard van de uitgave doorslaggevend blijft voor de beperking inzake receptiekosten, ook wanneer daarmee een publicitair doel wordt nagestreefd. Voor de btw kan het specifieke doel en de context van de uitgave onder de hiervoor vermelde voorwaarden wel een rol spelen.
Dezelfde kost kan bijgevolg inzake btw en inkomstenbelastingen verschillend worden behandeld. Ook vanuit btw-oogpunt zijn een voldoende gedetailleerde factuur en een zorgvuldig dossier waaruit de concrete publicitaire tegenprestaties blijken daarom bijzonder belangrijk.
10. Voordeel van alle aard: wat met werknemers en bedrijfsleiders?
Naast de aftrekbaarheid in hoofde van de onderneming kan ook de fiscale behandeling bij de persoon die van de VIP-plaatsen gebruikmaakt relevant zijn.
Wanneer een werknemer of bedrijfsleider wegens zijn beroepsrelatie met de vennootschap kosteloos een persoonlijk voordeel verkrijgt, kan in beginsel sprake zijn van een belastbaar voordeel van alle aard. De beoordeling hangt evenwel af van de concrete omstandigheden waarin de tickets of VIP-plaatsen ter beschikking worden gesteld.
Voor werknemers bestaat een belangrijke uitzondering. Abonnementen of toegangskaarten voor culturele of sportieve manifestaties die gratis of tegen verminderde prijs aan personeelsleden worden verstrekt, kunnen als vrijgesteld sociaal voordeel in de zin van artikel 38, § 1, 11° WIB92 worden aangemerkt, voor zover de toekenning niet het karakter van een werkelijke bezoldiging heeft. De Circulaire van 6 augustus 2010 (nr. Ci.RH.241/598.054) en het Addendum van 3 september 2013 behandelen deze regeling.
Voor uitgebreide VIP-arrangementen is voorzichtigheid aangewezen. Een formule die naast de toegang ook catering, hospitality of andere persoonlijke prestaties omvat, kan niet zonder meer met een eenvoudig toegangsticket worden gelijkgesteld. Er moet dan concreet worden onderzocht of en in welke mate bij de verkrijger een belastbaar persoonlijk voordeel ontstaat.
Wanneer een bedrijfsleider de VIP-tafel daarentegen gebruikt in de daadwerkelijke uitoefening van zijn functie, bijvoorbeeld om namens de vennootschap klanten of andere zakenrelaties te ontvangen, ligt een belastbaar persoonlijk voordeel minder voor de hand. De feiten moeten het beroepsmatige karakter dan wel ondersteunen. De beoordeling kan anders zijn wanneer VIP-plaatsen aan de bedrijfsleider, werknemers of hun familieleden ter beschikking worden gesteld voor louter privégebruik.
De aftrekbaarheid van de kost bij de vennootschap en de eventuele belastbaarheid van een voordeel bij de verkrijger zijn bovendien afzonderlijke fiscale vragen. Het ene volgt niet automatisch uit het andere.
11. Conclusie
De fiscale behandeling van een VIP-tafel, businessseat of sponsorformule op Waregem Koerse kan niet tot één algemeen aftrekpercentage worden herleid.
Voor de inkomstenbelastingen moet in de eerste plaats worden gekeken naar de aard van de concrete uitgave. Aantoonbare publiciteitskosten kunnen in beginsel volledig aftrekbaar zijn, terwijl catering en andere receptiekosten in beginsel slechts voor 50% aftrekbaar zijn. Restaurantkosten kunnen onder het afzonderlijke aftrekregime van 69% vallen.
Ook voor de btw moet iedere component afzonderlijk worden onderzocht. Btw op kosten van onthaal, maaltijden en dranken is in beginsel niet aftrekbaar, terwijl voor werkelijke publiciteitskosten onder bepaalde voorwaarden wel een recht op aftrek kan bestaan.
Ten slotte moet rekening worden gehouden met de fiscale positie van de werknemer of bedrijfsleider die van de tickets of VIP-plaatsen gebruikmaakt. Afhankelijk van de omstandigheden kan sprake zijn van een vrijgesteld sociaal voordeel, een beroepsmatig gebruik zonder persoonlijk voordeel of een belastbaar voordeel van alle aard.
De rode draad is dan ook eenvoudig: kwalificeer de verschillende prestaties afzonderlijk en documenteer waarvoor precies wordt betaald en hoe de VIP-plaatsen daadwerkelijk worden gebruikt. Vooral bij samengestelde VIP- en sponsorpakketten zijn een duidelijke overeenkomst, een opgesplitste factuur en voldoende bewijs van de publicitaire en beroepsmatige context essentieel om de gekozen fiscale behandeling te kunnen verdedigen.
Auteur: Senne Verholle
Senne Verholle is gespecialiseerd in beleggingsfiscaliteit en hippisch fiscaal recht. Hij heeft bijzondere expertise in de fiscale en btw-behandeling van de paardensport, waaronder de aan- en verkoop van paarden, maneges en pensionstallen, prijzengelden en de kosten en opbrengsten verbonden aan fokkerij, training en wedstrijden.
Hij staat eigenaars, ruiters, fokkers, handelaars en hippische ondernemingen bij met fiscaal advies en begeleidt hen bij vragen om inlichtingen, fiscale controles en discussies met de belastingadministratie.
Opmerkingen